Różnorodność wiąże się wyższymi standardami etycznymi

CFAwomeninfinance_slider04-art

Branża inwestycyjna styka się z problemem braku reprezentacji kobiet w finansach już na samym początku – na uczelniach w kierunku inwestycyjnym zmierzają studenci, nie – studentki, co widać również na przykładzie certyfikacji CFA. O polityce diversity i grupach mniejszościowych rozmawiamy z dr Karoliną Krystyniak, CFA.

Wywiad powstał w ramach inicjatywy Women in Finance, której organizatorem jest CFA Society Poland. To cykl spotkań i konferencji poświęconych tematyce kobiet i różnorodności.

CFA Society Poland: Założenia kultury korporacyjnej działającej w oparciu o idee diversity w teorii brzmią pięknie. Gorzej z praktyką. W Stanach Zjednoczonych największe banki inwestycyjne wydawały miliardy dolarów na programy edukujące z zakresu diversity jeszcze w latach 90. Jednakże po ponad 20 latach procent kobiet i ludzi o innym kolorze skóry na kluczowych stanowiskach wygląda wciąż skromnie. Dlaczego?

Dr Karolina Krystyniak*, CFA: Obecnie w kontekście perspektyw awansu dla kobiet nie mówi się już o szklanym suficie, a o szklanym labiryncie. Kobietom nie tylko trudniej dostać się na najwyższe stanowiska w organizacjach. Na każdym etapie kariery zawodowej napotykają różnego rodzaju przeszkody, będące wynikiem wielu uprzedzeń, m.in. dotyczących kobiet z dziećmi bądź niechęci do kobiet w roli liderek. Kobiety rzadziej mówią o własnych dokonaniach niż mężczyźni, a awans zazwyczaj jest nie tylko potwierdzeniem uznania za zasługi w miejscu pracy; to także spora umiejętność ich właściwego wypromowania i przedstawienia przełożonym i kolegom. Kobiety, zwłaszcza w Polsce, są uczone skromności, a zatem trudno im konkurować z amerykańską kultura autopromocji. Poza tym kobiety nadal są w większości odpowiedzialne za dzieci i życie rodzinne, nawet jeśli oboje rodziców pracuje w zbliżonym wymiarze godzin. Brakuje wsparcia także dla młodych matek. Poddawane są one ogromnej presji zarówno w domu, jak i pracy.

Wzrasta świadomość wśród pracodawców o korzyściach płynących z kultury diversity nie tylko dla samej organizacji, ale dla wszystkich interesariuszy, w tym klientów. Różnorodność oznacza lepszą jakość usług, bardziej elastyczne podejście do wyzwań globalnego rynku oraz bardziej przyjazne środowisko pracy. Jednakże większość programów diversity to zbiór postulatów, które nie działają. Wciąż kluczymy wokół status quo. Jak Pani zdaniem można mądrze zarządzać różnorodnością tak, aby przynosiła wszystkim korzyści i nie napotykała na zarzuty poprawności politycznej?

Programy dotyczące idei diversity powinny przede wszystkim skupić się na właściwym wykorzystaniu odmiennych punktów widzenia, które reprezentują tzw. grupy mniejszościowe, w tym kobiety. Te działania nie mogą być zatem powierzchowne. Badania pokazują m.in., jak mało skuteczne okazuje się wprowadzenie tylko jednej reprezentantki płci pięknej do rady nadzorczej spółki. Wśród mężczyzn będzie ona wciąż tą „nieobecną” praktycznie bez prawa do głosu. Ostatnio New York Times napisał obszerny artykuł na ten temat, prezentując historie różnych kobiet piastujących wysokie stanowiska. W politykę różnorodności tchniemy życie tylko wtedy, kiedy kobiety stanowią realną przeciwwagę wobec kultury dominującej – więcej kobiet w radach nadzorczych oraz na kluczowych stanowiskach oznacza większe wsparcie dla tej grupy, co przekłada na większą kreatywność, świeżość spojrzenia i bardziej etyczne zachowania w całej organizacji.

Czy Pani zdaniem istnieje coś takiego jak „kobieca natura” bądź „kobiece spojrzenie”? Jak kobiety mogą podnieść jakość usług sektora finansowego i zmienić jego wizerunek na lepszy?

Szereg badań pokazuje, że kobiety podnoszą standardy etyczne organizacji, w których pracują. Mają inny styl przywódczy, który w dzisiejszych czasach często może być bardziej efektywny od męskiego podejścia, bądź też dobrze się z nim uzupełniać. Z własnego doświadczenia wiem, że kobiety, które mają sporo obowiązków rodzinnych, często są bardziej pracowite i efektywne. A poza tym włączanie kobiet, osób z różnych kultur i środowisk, o różnym stopniu sprawności bardzo wzbogaca kreatywność, prowadzi do bardziej innowacyjnych rozwiązań. Obecność ludzi o różnych doświadczeniach wspomaga proces decyzyjny i również sprawia, że organizacje, w tym doradcy inwestycyjni, są bardziej otwarci na potrzeby coraz bardziej zróżnicowanej grupy klientów.

Branża inwestycyjna to niezaprzeczalnie teren, który opanowali mężczyźni. Dlaczego tak mało kobiet decyduje się realizować karierę w tym obszarze? Z jakimi własnymi kompleksami, stereotypami i uprzedzeniami zakorzenionymi głęboko w kulturze muszą sobie radzić kobiety na rynku inwestycyjnym?

Rynek inwestycyjny jest zdominowany przez mężczyzn, wiec młodym kobietom brakuje wzorców do naśladowania. Już na etapie studiów często kobiety wybierają kierunki postrzegane jako bardziej kobiece i unikają finansów czy rachunkowości, mimo że często przewyższają swoich kolegów w umiejętnościach i wiedzy z tego zakresu. Wiele z nich boi się, że sobie nie poradzi, a inne nie widzą dla siebie ścieżki kariery. Co z tego, że na najniższych stanowiskach są i kobiety, i mężczyźni, skoro na wyższych szczeblach w hierarchii widzimy tylko mężczyzn? Trudniej jest też młodym kobietom nawiązywać kontakty, tak niezbędne w osiągnięciu sukcesu zawodowego. Badania pokazują, że łatwiej nam nawiązywać znajomości i komunikować się z ludźmi podobnymi do nas, dlatego tez mężczyznom łatwiej jest znaleźć mentora i nawiązać zawodowe znajomości z innymi mężczyznami. Bardzo ważne jest, żeby młodym kobietom pomagać w budowaniu pewności siebie i zachęcać je do wybierania studiów o profilu finansowym. Należy przełamywać stereotypy dotyczące „męskich” i „damskich” zawodów oraz wspierać kobiety w zwiększeniu asertywności, poczucia własnej wartości i kształtowaniu umiejętności negocjowania o lepsze warunki pracy, płace, awans.

Branża inwestycyjna styka się z problemem braku reprezentacji kobiet w finansach już na samym początku – na uczelniach w kierunku inwestycyjnym zmierzają studenci, nie – studentki, co widać również na przykładzie certyfikacji CFA. Kobiet tutaj również wciąż jest niewiele, a duży odsetek z nich nie kończy w ogóle programu kształcenia. Jak społeczność CFA powinna Twoim zdaniem aktywizować kobiety na finansowym rynku pracy oraz edukacyjnym?

Myślę, że bardzo ważne jest stworzenie młodym kobietom możliwości uczenia się od mentorów. Często brakuje takich wzorców i ważne jest promowanie kobiet odnoszących sukcesy w branży inwestycyjnej, a także umożliwienie studentkom i młodym absolwentkom spotkań i bezpośredniego mentoringu. Niezwykle istotny jest również mentoring ze strony mężczyzn i uważam, że mężczyźni na wysokich stanowiskach powinni szukać mądrych kobiet i promować ich osiągniecia. Byłoby świetnie, gdyby wśród standardów etycznych CFA znalazł się zapis o wspieraniu różnorodności w miejscu pracy. Ważna jest też zmiana postrzegania kobiet – te, które walczą o swoją pozycję, często oceniane są bardzo negatywnie, a ich zachowania odbierane jako agresywne, podczas gdy mężczyźn postępujących w ten sam sposób odbiera się jako zdecydowanych liderów. Te działania powinno organizować się jak najwcześniej, np. teraz CFA Institute w USA organizuje program Girls Who Invest, oferujący wykłady naukowców i profesjonalistów w branży inwestycyjnej, co daje także możliwość networkingu dla młodych studentek. Byłoby fantastycznie, gdyby taki program mógł też powstać w Polsce. Z moich obserwacji jako wykładowcy wynika, że kobiety świetnie radzą sobie w przedmiotach matematycznych, statystycznych i finansowych, ale to mężczyźni częściej zapisują się na egzaminy CFA, szukają bardziej ambitnych prac itd.

Czy różnorodność może mieć pozytywny wpływ na standardy etyczne w finansach?

Różnorodność zdecydowanie może doprowadzić do poprawy standardów etycznych. Dbałość o włączanie osób obu płci, z różnych środowisk, kultur a także osób niepełnosprawnych w system edukacyjny a potem w rynek pracy powinno być kluczowym priorytetem. Dorastając i funkcjonując wśród ludzi różniących się od nas, stajemy się bardziej otwarci na różne potrzeby i spojrzenia. Buduje to w nas empatię, pozwala dostrzec inne punkty widzenia i w efekcie prowadzi do bardziej etycznych decyzji. Różnorodność wzbogaca wszystkich i nie powinna być traktowana jako przysługa dla grup mniejszościowych.

Z raportu „Gender Diversity in Investment Management” opracowanego przez CFA Research Foundation wynika, że o ile dla zespołów inwestycyjnych zróżnicowanie płciowe przekłada się na większą efektywność, to dla inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych w ogóle nie ma to znaczenia i nie dostrzegają oni żadnych korzyści płynących z podejścia diversity. Czy zatem różnorodność to tylko i wyłącznie PR-owy zabieg?

Według raportu znakomita większość analityków inwestycyjnych z tytułem CFA uważa, że zespoły składające się z kobiet i mężczyzn przynoszą korzyści. To bardzo dobrze świadczy o kulturze CFA i pokazuje, że działania promujące diversity przynoszą skutek. Niestety wśród klientów – i to zarówno instytucjonalnych, jak i indywidualnych – jest mniejsze zrozumienie dla tych korzyści. Moim zdaniem w znakomitej większości inwestorzy mają do czynienia z zespołami zdominowanymi przez mężczyzn, zwłaszcza jeśli spotykają się z osobami na wyższych stanowiskach. Dlatego trudno im często wyrazić opinie na temat zróżnicowania, jeśli w praktyce nie mieli z nim nigdy do czynienia. To wskazuje na palącą potrzebę działania w tym zakresie i intensywnej edukacji uczestników rynku.


*Dr Karolina Krystyniak, CFA – obecnie Assistant Professor z finansów na University of Ontario Institute of Technology. Doktorat z finansów zdobyła na Baruch College CUNY w Nowym Jorku. Stypendystka Fulbrighta. Ukończyła Finanse i Bankowość na warszawskiej SGH oraz Rachunkowość na St. Francis Xavier University w Kanadzie. Prowadzi badania na mechanizmach inwestowania instytucji i ich wpływie na ceny aktywów na rynkach finansowych. Mieszka w Toronto z mężem i trzyletnim synkiem. Interesuje się tematem zróżnicowania i włączania rożnych marginalizowanych grup, zwłaszcza kobiet oraz osób niepełnosprawnych (ze względu na niepełnosprawność syna). Na obecnej uczelni pracuje nad wprowadzeniem warsztatów dla młodych kobiet na ostatnim roku studiów, które pozwoliłyby im na lepsze wejście na rynek pracy (nauka promowania siebie, tworzenie CV, przygotowania do rozmów, nauka negocjacji itd.) Jestem tez członkiem rady nadzorczej organizacji non-profit zajmującej się promowaniem edukacji włączającej niepełnosprawne dzieci.

Jakub Jański

Jakub Jański

Czytaj także:

Tomasz-Ochrymowicz_CFAbloguje-01 CFA Institute Research Challenge: Ważny krok w karierze zawodowej młodego człowieka

Z Tomaszem Ochrymowiczem∗, posiadaczem tytułu CFA, rozmawiamy o CFA Institute Research Challenge – konkursie, którego kolejna edycja właśnie wystartowała. „Research Challenge wymaga z pewnością sporego zaangażowania i czasu. Nie można się do… »

Warsaw-center-free-license-CC0_the-future-of-fintech-CFAbloguje Efekt FinTech. Na jakie zmiany powinniśmy się przygotować?

Fot. Skitterphoto (CC0 License; Pexels.com) Na przełomie kilku ostatnich lat FinTech przykuł uwagę całej branży finansowej. Kiedy po raz pierwszy sięgnąłem po tę tematykę dwa lata temu, dyskusja ewoluowała… »

CFAdlaczego_slider06-art Moja praca często wymaga wypracowania autorskich rozwiązań

Do wypełnienia kwestionariusza zaprosiliśmy Marikę Lach, CFA, pracującą w  Ministerstwie Finansów, w Departamencie Długu Publicznego. Najbardziej w finansach fascynuje mnie… To, że jest to bardzo dynamiczna branża. Rynki finansowe wciąż się… »

CFAdlaczego_slider04-art Lubię wpływać na otaczającą mnie rzeczywistość

Piotr Smoleń, CEO & Managing Partner w Data Ventures, CFA charterholder od 2013 roku, wypełnia nasz kwestionariusz.   Najbardziej w finansach fascynuje mnie… Przełożenie liczb i decyzji finansowych na… »

CFAdlaczego_slider02-art Najbardziej u moich kolegów z branży szanuję pasję oraz zasady fair play

Kwestionariusz Prousta w CFA Society Poland? A jednak. Ta popularna na przełomie XIX w. i XX w. słowna gra towarzyska zagościła na łamach największych periodyków na świecie, a najbardziej… »

CFAwomeninfinance_slider04-art Różnorodność wiąże się wyższymi standardami etycznymi

Branża inwestycyjna styka się z problemem braku reprezentacji kobiet w finansach już na samym początku – na uczelniach w kierunku inwestycyjnym zmierzają studenci, nie – studentki, co widać również… »

CFAwomeninfinance_slider02_art-jpg-02 Możemy być dla siebie nawzajem inspiracją

Czy świat biznesu jest już gotowy na kobiety? I czy kobiety chcą zmieniać biznes? A może płeć nie ma w ogóle znaczenia? O budowaniu pewności siebie, poszukiwaniu własnej drogi… »

Znamy zwycięzcę CFA Research Challenge 2016

3 marca na Giełdzie Papierów Wartościowych odbył się finał lokalny międzynarodowego konkursu CFAI Research Challenge. Zwycięzcą tegorocznej edycji jest drużyna reprezentująca Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. W tym roku 17 drużyn z 14 uczelni… »

Dywersyfikacja lekiem na kapryśny rynek

W otoczeniu podwyższonej zmienności na giełdach i wybuchających co chwilę geopolitycznych ogniskach zapalnych najlepszą receptą na zysk jest zróżnicowanie portfela W otoczeniu podwyższonej zmienności na giełdach i wybuchających co… »

BEZPIECZNA EUROPA: W 2016 r. najbezpieczniejszym miejscem będą europejskie rynki dłużne wspierane przez Europejski Bank Centralny — uważa Bartosz Pawłowski, gość CFA Investment Summit. (fot. Marek Wiśniewski) Następny Lehman będzie w Azji

BEZPIECZNA EUROPA: W 2016 r. najbezpieczniejszym miejscem będą europejskie rynki dłużne wspierane przez Europejski Bank Centralny — uważa Bartosz Pawłowski, gość CFA Investment Summit. (fot. Marek Wiśniewski) Jeżeli na świecie dojdzie… »

CZARNY PR SZKODZI RYNKOWI:

Nad wizerunkiem i perspektywami sektora finansowego zastanawiali się: (od lewej) Andrzej Sławiński, dyrektor Instytutu Ekonomicznego NBP, Wiesław Rozłucki, prezes Rady GPW, Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, Artur Szeski, dyrektor w Fitch Ratings, oraz jako moderator Krzysztof Jajuga, prezes CFA Society Poland.
(fot. Marek Wiśniewski) Czas odkłamać mity o branży finansowej

CZARNY PR SZKODZI RYNKOWI: Nad wizerunkiem i perspektywami sektora finansowego zastanawiali się: (od lewej) Andrzej Sławiński, dyrektor Instytutu Ekonomicznego NBP, Wiesław Rozłucki, prezes Rady GPW, Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków… »

Banki będą mniej rentowne, ale bezpieczniejsze

Wzrost siły przetargowej klientów, bardziej rygorystyczne regulacje, ryzyko wprowadzenia podatku bankowego i niskie stopy procentowe Wzrost siły przetargowej klientów, bardziej rygorystyczne regulacje, ryzyko wprowadzenia podatku bankowego i niskie stopy… »

Zanim coś zrobisz, spytaj mamę – czym jest etyka wg Instytutów CIMA i CFA

15 września w Pałacu Sobańskich odbyło się pierwsze z serii spotkań NetworKings – inicjatywy Instytutu CIMA, specjalizującego się w kształceniu specjalistów ds. rachunkowości zarządczej, i Instytutu CFA, przyznającego międzynarodową… »

Prof. Krzysztof Jajuga, prezes CFA Poland, na temat deregulacji

Ostrożnie podchodziłbym do możliwości otrzymywania tytułu doradcy inwestycyjnego i maklera bez zdawania odpowiednich, zunifikowanych egzaminów. Rodzime uczelnie, których ukończenie miałoby upoważniać do posługiwania się takimi tytułami, prezentują bardzo zróżnicowany… »

2D Boxshot Wizard v1.1 CD Projekt ma jeszcze wiele do udowodnienia

Sukces trzeciej części „Wiedźmina” potwierdza potencjał firmy, który w kursie został już jednak w znacznej części zdyskontowany Akcje spółki, która zasłynęła grą na podstawie powieści Andrzeja Sapkowskiego, to obecnie… »

6 Ways How Bitcoin Will Disrupt Finance Industry

There’s a lot of hype about Bitcoin and Blockchain Technology in recent months. Whereas most of mainstream business threat this technology as virtual currency for geeks or tulip mania… »

CFA Society Poland o projekcie dobrych praktyk spółek giełdowych

CFA Society Poland przekazało w dniu 28 lutego 2015 roku, w odpowiedzi na zapytanie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie,  dokument stanowiący opinię w sprawie projektu nowego zbioru „Dobrych Praktyk… »

11046948_10206241638104666_1769146409115393516_n Młodzi analitycy na tropie Wiedźmina

Studenci z Akademii Leona Koźmińskiego najlepiej przeanalizowali spółkę CD Projekt i wygrali etap krajowych konkursu dla młodych analityków organizowanego przez stowarzyszenie CFA. Kolejny konkurs dla młodych analityków organizowany przez… »

RYNKI_WSCHODZACE_8_WM Byk kontra niedźwiedź na rynkach wschodzących

Na promocyjne zakupy warto udać się do Brazylii. Lepiej natomiast omijać szerokim łukiem Rosję i Turcję. W Polsce może być nudno. I dobrze. Najbliższe kwartały będą dla gospodarek wschodzących… »

obrazek okładkowy do tekstu drugiego Dekalog praw inwestora

Wzajemne zaufanie i szacunek – to warunki sukcesu w każdym biznesie. W inwestycjach, gdy Kowalski powierza własne pieniądze zarządzającym, chyba najważniejsze. Niestety, branża finansowa i politycy w ostatnich latach… »

Z rynków wschodzących stawiam na Azję

Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management, zakłada w najbliższych latach wzrosty. Sprzyjać im będzie ograniczenie inflacji, które utrzyma niskie rentowności obligacji, pomoże akcjom i ustabilizuje notowania surowców.… »