Ocenie etycznej można i należy poddawać każdą działalność człowieka

Ethicschallenge2018_v03

Ocenie etycznej można i należy poddawać każdą działalność człowieka. Inwestycje finansowe nie są tu żadnym wyjątkiem – mówi Marcin Pachucki, wiceprzewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego.

knf_178898_M_49323.Pachucki_49323

Wywiad z Panem Marcinem Pachuckim, wiceprzewodniczącym KNF

CFA Society Poland wspólnie z Komisją Nadzoru Finansowego są organizatorami   konkursu Ethics Challenge. Serdecznie zapraszamy do lektury wywiadu z Panem Marcinem Pachuckim, wiceprzewodniczącym KNF.

 

CFA SP: Dlaczego Komisja Nadzoru Finansowego zdecydowała się zaangażować i wspólnie z CFA Society Poland zorganizować konkurs Ethics Challenge?

MP: Konkurs Ethics Challenge adresowany jest do studentów szkół wyższych i ma na celu promowanie wysokich standardów etycznych w działalności zawodowej na rynku finansowym. Komisja Nadzoru Finansowego podziela takie dążenia, ponieważ jednym
z celów nadzoru jest zapewnienie zaufania do rynku finansowego. W opinii Komisji, zapewnienie skutecznej ochrony interesów uczestników tego rynku możliwe jest wówczas, gdy działalność na rynku finansowym jest oparta nie tylko na regulacjach i egzekwowaniu prawa, ale również na etycznych postawach osób zatrudnionych w instytucjach rynkowych i kierujących tymi instytucjami.

CFA SP: Jakie znaczenie ma Państwa zdaniem kształtowanie postaw etycznych wśród przyszłych pokoleń finansistów? Czy w programach kształcenia na uczelniach wyższych przywiązuje się właściwą uwagę do zagadnień etycznych?

MP: Znaczenie i rozwój rynków finansowych dla gospodarek poszczególnych państw, jak i gospodarki światowej, jest dziś bezdyskusyjny. Dylematy etyczne, jakie mogą napotkać profesjonaliści zajmujący się inwestycjami na rynku finansowym, mają różny charakter i stopień skomplikowania. Wydaje się jednak, że przy wysokim stopniu regulacji działań na rynku finansowym oraz stałym rozwoju wiedzy o finansach, tym ważniejsze jest ich rozpatrywanie także z punktu widzenia etyki. Innymi słowy, wiedza i prawo nie mogą być komplementarne i sprawiedliwe bez etyki. Obserwujemy bowiem, że nie zawsze realizacja obowiązków wynikających z przepisów prawa czy profesjonalnej wiedzy, zapewnia jednocześnie postępowanie etyczne wobec klientów czy kontrpartnerów na rynku finansowym. Klienci instytucji finansowych nie są często w stanie w pełni zrozumieć skomplikowanej natury usług i produktów finansowych. Opierają się wówczas na zaufaniu do profesjonalizmu pracowników tych instytucji, tzn. działania nie tylko zawodowego, ale także etycznego. Zatem to etyka pozwala zrównoważyć dążenie instytucji finansowych do akumulacji zysków z ochroną interesu uczestników rynku finansowego. Z kolei zagadnienie nauczania postaw etycznych należy niewątpliwie do sfery niezależności uczelni wyższych w zakresie kształtowania podstaw programowych oraz kierunków kształcenia. Uwaga uczelni wyższych powinna być skupiona właśnie na uwzględnieniu warstwy etycznej przy rozwijaniu umiejętności analitycznych studentów w odniesieniu do danych dotyczących inwestycji finansowych.

CFA SP: W nawiązaniu do powyższego pytania − w oczach opinii publicznej etyka to raczej „towar deficytowy” w świecie finansów, co przekłada się przede wszystkim na brak zaufania do sektora finansowego oraz świadczonych przez ten sektor usług. Czy Państwa zdaniem zachowania etyczne są zauważalne wśród finansistów czy wręcz przeciwnie − można je uznać wyłącznie za zbiór zasad spisanych tylko „na papierze” i de facto etyka oraz sektor finansowy to dwa oddzielne światy, którym zawsze jest nie po drodze?

MP: Ocenie etycznej można i należy poddawać każdą działalność człowieka. Inwestycje finansowe nie są tu żadnym wyjątkiem. Dynamiczny rozwój rynku finansowego oraz jego instrumentów w ostatnich latach sprawił, że kwestia ta zyskała w widoczny sposób na znaczeniu. Zwrócono uwagę, że działalność na rynku finansowym powinna być poddana nie tylko regulacji prawnej i ściślejszemu nadzorowi, ale także kontroli etycznej.W mojej ocenie teza o dwóch oddzielnych światach w tym zakresie jest zbyt daleko idąca.  W instytucjach rynku finansowego w Polsce obserwujemy wzrost świadomości, że zarówno działania zgodne z prawem, jak i etyczne, są w długiej perspektywie opłacalne, ponieważ budują zaufanie klienta do instytucji oraz pozwalają na rozwijanie współpracy z nim
w perspektywie co najmniej kilku lat. Ważne jest, aby świadomość ta systematycznie przekładała się na faktyczne działania instytucji rynku finansowego, które będą najpierw stwarzały warunki do podejmowania etycznych wyborów przez pracowników, a potem promowały takie postawy w swoich organizacjach. Należy podkreślać znaczenie etyki
w pracy specjalistów na rynku finansowym, którzy nie zawsze zajmują stanowiska kierownicze, ale zwykle wykonują pracę wymagającą nie tylko najwyższych standardów wiedzy profesjonalnej, lecz także umiejętności dokonania właściwej oceny etycznej.

CFA SP: Jaką rolę odgrywa KNF w kształtowaniu postaw etycznych wśród finansistów i tworzenia dobrych praktyk dla organizacji? Czy regulacje mają pozytywny wpływ na kształtowanie postaw etycznych?

MP: Komisja Nadzoru Finansowego nadzoruje ponad 5 500 podmiotów, które funkcjonują na polskim rynku finansowym. Wypełnianiu tego zadania służy szeroka paleta narzędzi, dzięki którym możemy wpływać na poszczególne sektory rynku. Nasze instrumenty posiadają zróżnicowaną skalę oddziaływania, co pozwala na zastosowanie odpowiedniej gradacji  w procesie sprawowania nadzoru nad podmiotami z rynku finansowego. Umożliwia to instytucjom finansowym na zweryfikowanie stwierdzonych przez Komisję nieprawidłowych zachowań i wprowadzenie odpowiednich działań korygujących lub naprawczych. I tak  w kontekście szerszej grupy podmiotów możemy wydawać stanowiska lub rekomendacje,  w których identyfikujemy problem lub występujące nieprawidłowości i wskazujemy model pożądanego przez nas postępowania. Po pewnym czasie weryfikujemy w toku bieżącego nadzoru, czy podmioty, do których skierowane było nasze wystąpienie, uwzględniły je
w swojej działalności. Jeśli nadal stwierdzamy występowanie nieprawidłowości, możemy wydać indywidualne upomnienia oraz zalecenia, stosować sankcje w postaci kar pieniężnych do odebrania licencji na prowadzenie działalności włącznie. W ten sposób, sprawując nadzór nad rynkiem przy pomocy wspomnianych narzędzi, oprócz dbałości o kwestie stabilności i bezpieczeństwa, wpływamy także na kształtowanie się właściwych postaw etycznych. Nasze działania nierzadko porządkują i nazywają od strony etycznej problemy, z którymi osoby pracujące w instytucjach finansowych stykają się w swojej pracy. Pozwala im to niejednokrotnie na wypracowanie kanonu dobrych praktykach, do przestrzegania którego zobowiązują się wspólnie z innymi podmiotami działającymi w danej branży finansowej.

CFA SP: Czy Państwa zdaniem transparentność i etyka mogą przełożyć się na lepsze funkcjonowanie systemu finansowego, na którym to skorzystają zarówno sami finansiści, jak i odbiorcy ich usług?

MP: Musimy pamiętać, że osoby zatrudnione w instytucjach rynku finansowego, zajmują się naszymi środkami finansowymi w oparciu o zaufanie do ich profesjonalizmu oraz działania w naszym najlepszym interesie. Jednocześnie jest to dla tych osób sposób ich własnego utrzymania, zatem w tym, co robią, uwzględniają, interes swojego pracodawcy, z którym sprzężone jest także ich powodzenie zawodowe. W związku z tym kwestie transparentności tego, co i jak robią oraz zapewnienie o etycznym wymiarze ich pracy, ma zasadnicze znaczenie. Szczególnie ważne jest to, czy w przypadku przeciwstawnych interesów klientów i instytucji finansowej, osoba odpowiedzialna za decyzję będzie potrafiła lub mogła podjąć ją nie tylko w sposób profesjonalny, ale i etyczny. Musimy pamiętać, że na rynku finansowym mamy do czynienia z instytucjami zaufania publicznego – lepsze funkcjonowanie systemu finansowego wymaga, aby jego uczestnicy rozumieli i przestrzegali nie tylko standardów działalności zawodowej, ale także etycznego podejścia do jej kwalifikacji i oceny. Nierównowaga, jaka może występować w poziomie wiedzy na temat danego produktu finansowego między klientem a pracownikiem instytucji finansowej, może prowadzić do wystąpienia zachowań nieetycznych, takich, jak np. nakłanianie klienta do zakupu produktu finansowego nieodpowiedniego do jego potrzeb czy też akceptacji zbyt wysokiego poziomu ryzyka inwestycyjnego. Dlatego też, obok ważnej roli promowania właściwych postaw etycznych jest edukacja inwestorów indywidualizowanych w zakresie przysługujących im praw oraz obowiązków ciążących na instytucjach finansowych wobec klientów.

CFA SP: Czy Państwa zdaniem rozwój nowych technologii, głównie w zakresie dynamicznie rozwijającego się sektora FinTech, to szansa czy zagrożenie dla postaw etycznych w dzisiejszym świecie finansów?

MP: FinTech jest szansą na rozwój usług finansowych i obniżenie ich kosztów, a w konsekwencji – na włączenie do korzystania z różnych możliwości inwestowania pieniędzy osób, które dotąd nie były aktywnymi uczestnikami rynku finansowego. Jednocześnie z rozwojem technologii związany jest szereg ryzyk, które stanowią wyzwania regulacyjne, nadzorcze i etyczne. Dlatego Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, który w ostatnim czasie szeroko włączył się w działania na rzecz wspierania rozwoju rynku nowoczesnych usług finansowych (FinTech), dużą wagę przywiązuje do kwestii zapewnienia bezpieczeństwa w tym zakresie. Rozwiązania te mogą bowiem zarówno przybliżyć i ułatwić możliwość inwestowania pieniędzy, jak i ułatwić wykorzystywanie wiedzy o kliencie przez instytucje finansowe. Ważne jest, aby zachowane tu zostały odpowiednie propozycje. Warto także zastanowić się nad tym, czy informatyzacja i cyfryzacja usług finansowych, która powoduje, że systematycznie ograniczany jest rzeczywisty, bezpośredni kontakt z klientem na rzecz komunikacji elektronicznej, może sprzyjać rozwojowi działań nieetycznych. Takie zagrożenie może się również wiązać z postępującą globalizacją działalności instytucji finansowych.

CFA SP: Z jakimi problemami natury etycznej boryka się sektor finansowy dekadę po wybuchu ostatniego kryzysu finansowego?

MP: Problem etyczny związany ze skomplikowanymi instrumentami finansowymi polega na rozstrzygnięciu, czy można stosować takie instrumenty finansowe, jeśli zasady i skutki ich działania nie są w pełni zrozumiałe zarówno dla profesjonalistów z instytucji finansowych, jak i dla ich klientów. W przypadku skomplikowanych instrumentów pochodnych czy produktów strukturyzowanych, ich zmaterializowane ryzyko inwestycyjne może okazać się bardzo wysokie i obciążyć ostatecznie inwestorów, którzy nierzadko nie potrafią się przed nim obronić ani unieść jego skutków.

Wśród zagadnień związanych z rozwojem technologii warto wymienić rozwój różnych, elektronicznych platform transakcyjnych, które powodują, że obrót instrumentami finansowymi staje się stopniowo zdecentralizowany i odbywa się poza rynkiem zorganizowanym. To zaś rodzi pytania etyczne w zakresie dostępu do informacji czy przejrzystości transakcyjnej. Należy także wspomnieć o etycznym statusie zawodów na rynku finansowym – zwłaszcza tych, które potwierdzane są licencjami i tytułami zawodowymi. Osoby te mają nie tylko obowiązki zawodowe, ale także etyczne. Z kolei management odpowiedzialny za zarządzanie i kierowanie instytucjami finansowymi, powinien tworzyć
i rozwijać takie rozwiązania w organizacjach oraz kulturze compliance, które będą służyły respektowaniu wartości oceny etycznej przez pracowników podejmowanych działań.
Widzimy tę potrzebę np. w związku z upowszechnieniem w instytucjach finansowych zawodu tzw. doradców czy opiekunów klienta. W ten sposób budowane jest przekonanie wśród klientów, że nie mają do czynienia ze sprzedawcami produktów finansowych, lecz ze specjalistami, którzy mają za zadanie przede wszystkim dbać o zindywidualizowany interes klientów. W tym pierwszym przypadku klient jest świadomy, że propozycje, które otrzymuje, musi poddać samodzielnej ocenie. W tym drugim natomiast klient jest przekonany, że ewentualną asymetrię jego wiedzy o produkcie finansowym równoważy profesjonalista, który ma za zadanie czuwać nad tym, w co klient inwestuje. Nie eliminuje to problemów etycznych w przypadku, gdy doradca jest związany planami sprzedażowymi albo konstrukcją wynagrodzenia uzależnioną od sprzedaży.
Istotne są także zagadnienia etyczne związane z konfliktem interesów. U jego podstaw leży zawsze możliwość wykorzystania przewagi wiedzy, dostępu do narzędzi technologicznych oraz doświadczenia inwestycyjnego instytucji finansowych nad klientami. Konflikt ten nasila się szczególnie w dobie globalizacji i wynikającej z niej konsolidacji instytucji finansowych. Na świecie widać to na przykładzie banków inwestycyjnych, zaś w Polsce  – działań niektórych grup kapitałowych, które w ramach tworzących je instytucji finansowych, jednocześnie emitują instrumenty finansowe, oferują je nabywcom oraz inwestują w te instrumenty na rachunek swoich klientów lub na rachunek własny.

Na koniec warto podkreślić, że skuteczne budowanie w instytucjach finansowych kultury opartej na profesjonalizmie i zgodności z prawem działań pracowników, wymaga jej osadzenia w etyce. Jest to jednak możliwe dopiero wówczas, gdy osoby odpowiedzialne za zarządzanie instytucją finansową umożliwiają zarówno podnoszenie wątpliwości etycznych przez pracowników, jak i podejmują wysiłki w celu ich uwzględnienia w działalności instytucji.

Dziękujemy za rozmowę.

Szczegóły dotyczące konkursu oraz rejestracja: www.ethicschallenge.pl
Serdecznie zapraszamy!

CFA Society Poland

CFA Society Poland

Czytaj także:

Ethicschallenge2018_v03 Ocenie etycznej można i należy poddawać każdą działalność człowieka

Ocenie etycznej można i należy poddawać każdą działalność człowieka. Inwestycje finansowe nie są tu żadnym wyjątkiem – mówi Marcin Pachucki, wiceprzewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego. Wywiad z Panem Marcinem Pachuckim,… »

CFAdlaczego_slider08-art Od zrozumienia mechanizmów otaczającego nas świata po wysokie standardy etyczne

Im dłużej zajmuję się finansami, tym większy niedosyt wiedzy z tej dziedziny posiadam — mówi nam Milena Olszewska CFA, ACCA, Ekspert ds. Wycen i Analizy Finansowej w ramach naszej… »

Tomasz-Ochrymowicz_CFAbloguje-01 CFA Institute Research Challenge: Ważny krok w karierze zawodowej młodego człowieka

Z Tomaszem Ochrymowiczem∗, posiadaczem tytułu CFA, rozmawiamy o CFA Institute Research Challenge – konkursie, którego kolejna edycja właśnie wystartowała. „Research Challenge wymaga z pewnością sporego zaangażowania i czasu. Nie można się do… »

Warsaw-center-free-license-CC0_the-future-of-fintech-CFAbloguje Efekt FinTech. Na jakie zmiany powinniśmy się przygotować?

Fot. Skitterphoto (CC0 License; Pexels.com) Na przełomie kilku ostatnich lat FinTech przykuł uwagę całej branży finansowej. Kiedy po raz pierwszy sięgnąłem po tę tematykę dwa lata temu, dyskusja ewoluowała… »

CFAdlaczego_slider06-art Moja praca często wymaga wypracowania autorskich rozwiązań

Do wypełnienia kwestionariusza zaprosiliśmy Marikę Lach, CFA, pracującą w  Ministerstwie Finansów, w Departamencie Długu Publicznego. Najbardziej w finansach fascynuje mnie… To, że jest to bardzo dynamiczna branża. Rynki finansowe wciąż się… »

CFAdlaczego_slider04-art Lubię wpływać na otaczającą mnie rzeczywistość

Piotr Smoleń, CEO & Managing Partner w Data Ventures, CFA charterholder od 2013 roku, wypełnia nasz kwestionariusz.   Najbardziej w finansach fascynuje mnie… Przełożenie liczb i decyzji finansowych na… »

CFAdlaczego_slider02-art Najbardziej u moich kolegów z branży szanuję pasję oraz zasady fair play

Kwestionariusz Prousta w CFA Society Poland? A jednak. Ta popularna na przełomie XIX w. i XX w. słowna gra towarzyska zagościła na łamach największych periodyków na świecie, a najbardziej… »

CFAwomeninfinance_slider04-art Różnorodność wiąże się wyższymi standardami etycznymi

Branża inwestycyjna styka się z problemem braku reprezentacji kobiet w finansach już na samym początku – na uczelniach w kierunku inwestycyjnym zmierzają studenci, nie – studentki, co widać również… »

CFAwomeninfinance_slider02_art-jpg-02 Możemy być dla siebie nawzajem inspiracją

Czy świat biznesu jest już gotowy na kobiety? I czy kobiety chcą zmieniać biznes? A może płeć nie ma w ogóle znaczenia? O budowaniu pewności siebie, poszukiwaniu własnej drogi… »

Znamy zwycięzcę CFA Research Challenge 2016

3 marca na Giełdzie Papierów Wartościowych odbył się finał lokalny międzynarodowego konkursu CFAI Research Challenge. Zwycięzcą tegorocznej edycji jest drużyna reprezentująca Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. W tym roku 17 drużyn z 14 uczelni… »

Dywersyfikacja lekiem na kapryśny rynek

W otoczeniu podwyższonej zmienności na giełdach i wybuchających co chwilę geopolitycznych ogniskach zapalnych najlepszą receptą na zysk jest zróżnicowanie portfela W otoczeniu podwyższonej zmienności na giełdach i wybuchających co… »

BEZPIECZNA EUROPA: W 2016 r. najbezpieczniejszym miejscem będą europejskie rynki dłużne wspierane przez Europejski Bank Centralny — uważa Bartosz Pawłowski, gość CFA Investment Summit. (fot. Marek Wiśniewski) Następny Lehman będzie w Azji

BEZPIECZNA EUROPA: W 2016 r. najbezpieczniejszym miejscem będą europejskie rynki dłużne wspierane przez Europejski Bank Centralny — uważa Bartosz Pawłowski, gość CFA Investment Summit. (fot. Marek Wiśniewski) Jeżeli na świecie dojdzie… »

CZARNY PR SZKODZI RYNKOWI:

Nad wizerunkiem i perspektywami sektora finansowego zastanawiali się: (od lewej) Andrzej Sławiński, dyrektor Instytutu Ekonomicznego NBP, Wiesław Rozłucki, prezes Rady GPW, Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, Artur Szeski, dyrektor w Fitch Ratings, oraz jako moderator Krzysztof Jajuga, prezes CFA Society Poland.
(fot. Marek Wiśniewski) Czas odkłamać mity o branży finansowej

CZARNY PR SZKODZI RYNKOWI: Nad wizerunkiem i perspektywami sektora finansowego zastanawiali się: (od lewej) Andrzej Sławiński, dyrektor Instytutu Ekonomicznego NBP, Wiesław Rozłucki, prezes Rady GPW, Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków… »

Banki będą mniej rentowne, ale bezpieczniejsze

Wzrost siły przetargowej klientów, bardziej rygorystyczne regulacje, ryzyko wprowadzenia podatku bankowego i niskie stopy procentowe Wzrost siły przetargowej klientów, bardziej rygorystyczne regulacje, ryzyko wprowadzenia podatku bankowego i niskie stopy… »

Zanim coś zrobisz, spytaj mamę – czym jest etyka wg Instytutów CIMA i CFA

15 września w Pałacu Sobańskich odbyło się pierwsze z serii spotkań NetworKings – inicjatywy Instytutu CIMA, specjalizującego się w kształceniu specjalistów ds. rachunkowości zarządczej, i Instytutu CFA, przyznającego międzynarodową… »

Prof. Krzysztof Jajuga, prezes CFA Poland, na temat deregulacji

Ostrożnie podchodziłbym do możliwości otrzymywania tytułu doradcy inwestycyjnego i maklera bez zdawania odpowiednich, zunifikowanych egzaminów. Rodzime uczelnie, których ukończenie miałoby upoważniać do posługiwania się takimi tytułami, prezentują bardzo zróżnicowany… »

2D Boxshot Wizard v1.1 CD Projekt ma jeszcze wiele do udowodnienia

Sukces trzeciej części „Wiedźmina” potwierdza potencjał firmy, który w kursie został już jednak w znacznej części zdyskontowany Akcje spółki, która zasłynęła grą na podstawie powieści Andrzeja Sapkowskiego, to obecnie… »

6 Ways How Bitcoin Will Disrupt Finance Industry

There’s a lot of hype about Bitcoin and Blockchain Technology in recent months. Whereas most of mainstream business threat this technology as virtual currency for geeks or tulip mania… »

CFA Society Poland o projekcie dobrych praktyk spółek giełdowych

CFA Society Poland przekazało w dniu 28 lutego 2015 roku, w odpowiedzi na zapytanie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie,  dokument stanowiący opinię w sprawie projektu nowego zbioru „Dobrych Praktyk… »

11046948_10206241638104666_1769146409115393516_n Młodzi analitycy na tropie Wiedźmina

Studenci z Akademii Leona Koźmińskiego najlepiej przeanalizowali spółkę CD Projekt i wygrali etap krajowych konkursu dla młodych analityków organizowanego przez stowarzyszenie CFA. Kolejny konkurs dla młodych analityków organizowany przez… »

RYNKI_WSCHODZACE_8_WM Byk kontra niedźwiedź na rynkach wschodzących

Na promocyjne zakupy warto udać się do Brazylii. Lepiej natomiast omijać szerokim łukiem Rosję i Turcję. W Polsce może być nudno. I dobrze. Najbliższe kwartały będą dla gospodarek wschodzących… »